Thursday, November 20, 2014

តើបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្ម ? . what was the industrial Revolution?




បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​គឺ​មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ដើម្បី​ដំណើរ​ការ​ផលិត​កម្ម​ថ្មី​មួយ​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពី 1760 ទៅ​ជួនកាល​រវាង​ឆ្នាំ 1820 និង 1840. ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​នេះ​បាន​រួម​នឹង​វិធី​សា​ស្រ្ត​ផលិត​ពី​ដៃ​ទៅ​ម៉ាស៊ីន​, ផលិត​គីមី​ថ្មី​និង​ដំណើរការ​ផលិត​ដែក​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ អំណាច​ទឹក ដែល​ជា​ការ​កើន​ឡើង ការ​ប្រើ​ប្រាស់​នៃ អំណាច​ចំហាយ , និង​ការ​អភិវឌ្ឍ​នៃ ឧបករណ៍​ម៉ាស៊ីន ។ វា​ក៏​រួម​បញ្ចូល​ទាំង​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ពី​ឈើ​និង​ផ្សេង​ទៀត ឥន្ធនៈ​ជី​វ ទៅ ធ្យូង​ថ្ម
ឧស្សាហកម្ម​វាយនភណ្ឌ​បាន​លេច​ធ្លោ​នៃ​ការ​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​នៅ​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​នៃ​ការងារ​, តម្លៃ​នៃ​ទិន្នផល​និង​ទុន​វិនិយោគ​។ វាយនភ័ណ្ឌ​ក៏​ជា​លើក​ដំបូង​ក្នុង​ការ​ប្រើ​វិធី​សា​ស្រ្ត​ផលិតកម្ម​ទំនើប​នាក់​។ បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​គឺជា​ចំណុច​របត់​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​; ស្ទើរតែ​គ្រប់​ផ្នែក​នៃ​ជីវិត​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ជា​រៀង​រាល់​បាន​ទទួល​ឥទ្ធិពល​នៅ​ក្នុង​វិធី​មួយ​ចំនួន​។ ជាពិសេស​មាន​ប្រាក់​ចំណូល​មធ្យម​និង​ចំនួន​ប្រជាជន​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​បង្ហាញ​កំណើន​ប្រកប​ដោយ​និរន្តរ​ភាព​មិនធ្លាប់​មាន​ពីមុន​មក​។ អ្នក​សេដ្ឋ​កិច្ច​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា លោក Robert E. Lucas បាន​, អះអាង​ថា​ផល​ប៉ះពាល់​ពិត​ប្រាកដ​នៃ​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​គឺ​ថា "ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​ដែល​ជា​ស្តង់​ដា​រស់នៅ​របស់​ មហាជន​នៃ​មនុស្ស​ធម្មតា​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ដើម្បី​ទទួល​បាន​កំណើន​ប្រកប​ដោយ​ និរន្តរ​ភាព ... គ្មានអ្វី​ពី​ចម្ងាយ​ដូច​ជា​ឥរិយាបថ​សេដ្ឋកិច្ច​នេះ​ត្រូវ​បាន​រៀបរាប់​ដោយ​ អ្នក​សេដ្ឋកិច្ច​បុរាណ​ដូច​ជា​លទ្ធភាព​ទ្រឹ​ស្តី "។
បដិវត្តន៍ ​ឧស្សាហកម្ម​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​នៅ​ចក្រភព​អង់គ្លេស​និង​បាន​រីក​រាលដាល​ទៅ​ អឺរ៉ុប​ខាង​លិច​និង​សហ​រដ្ឋ​អាមេរិក​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ពីរ​បី​ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ​ ។ នេះ​ជា​ការ​ចាប់​ផ្តើ​ម​និង​បញ្ចប់​ច្បាស់លាស់​នៃ​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​ត្រូវ​បាន​ពិភាក្សា​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​។ លោក Eric Hobsbawm ប្រារព្ធ​ឡើង​ថា​វា​បាន​ផ្ទុះ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​អង់គ្លេស​ក្នុង​ការ 1780 និង​មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​មាន​អារម្មណ៍​យ៉ាង​ពេញលេញ​រហូត​ដល់​ទសវត្ស​ឆ្នាំ 1830 ឬ​ឆ្នាំ 1840  ខណៈ​ពេល​ដែល ផលិតកម្ម TS Ashton បាន ប្រារព្ធ​ឡើង​ថា​វា​បាន​កើត​ឡើង​ប្រហែល​រវាង 1760 និង 1830 ។
សតវត្ស​ទី 20 ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា លោក John Clapham និង លោក Nicholas សិប្បកម្ម បាន​អះអាង​ថា​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សង្គម​បាន​កើត​ឡើង​ជា​បន្តបន្ទាប់​និង​បដិវត្តន៍​រយៈ​ពេល​នេះ​គឺ​ជា misnomer មួយ​។ នេះ​គឺ​នៅ​តែ​ជា​កម្មវត្ថុ​នៃ​ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នា​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​មួយ​។ ផលិតផល​ក្នុង​ស្រុក​សរុប ក្នុង​មួយ capita គឺ​យ៉ាង​ទូលាយ​មាន​ស្ថិរភាព​មុន​ពេល​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​និង​ការ​កើត​នៃ​សម័យ​ទំនើប មូលធន សេដ្ឋកិច្ច​។ នេះ​បាន​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​សម័យ​-ម្នាក់​ក្នុង​មួយ​ជា​មួយ កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច ក្នុង​ប្រទេស​ដែល​មាន​សេដ្ឋកិច្ច​មូលធន​។ ​] ប្រវត្តិវិទូ​សេដ្ឋកិច្ច​គឺ​នៅ​ក្នុង​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ដែល​ការ​ចាប់ផ្តើម​ នៃ​ការ​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​នេះ​គឺ​ជា​ព្រឹត្តិការណ៍​ដ៏​សំខាន់​បំផុត​ ក្នុង​ប្រវត្តិ​សា​ស្រ្ត​នៃ​មនុស្ស​ជាតិ​ចាប់​តាំង​ពី​ក្នុង​ស្រុក​របស់​ សត្វ​រុក្ខជាតិ និង​ភ្លើង​។
បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​ដំបូង​វិវត្ត​ទៅ​ជា បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​ទី​ពីរ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1840 ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​រវាង​និង​ឆ្នាំ 1870 នៅ​ពេល​ដែល​ការ​រីក​ចម្រើន​ប​ច្ចេ​ក​វិទ្យា​និង​សេដ្ឋកិច្ច​បាន​បន្ត​ជា​មួយ ​នឹង​ការ​កើន​ឡើង​ការ​អនុម័ត​ចំហាយ​ដឹកជញ្ជូន (ផ្លូវ​ដែក​ទូក​, ដើរ​ដោយ​ថាមពល​ចំហាយ​ទឹក​និង​នាវា​) ដែល​ជា​ការផលិត​ខ្នាត​ធំ​របស់​ម៉ាស៊ីន ឧបករណ៍​និង​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​គ្រឿង​ម៉ាស៊ីន​នៅ​ក្នុង​រោងចក្រ ​ដើរ​ដោយ​ថាមពល​ចំហាយ​ទឹក​។

ការ​អភិវឌ្ឍ​ប​ច្ច​ក​វិទ្យា​ដ៏​សំខាន់

ការ​ចាប់ផ្តើម​នៃ​ការ​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្សារភ្ជាប់​យ៉ាង ​ជិតស្និទ្ធ​ទៅ​នឹង​មួយ​ចំនួន​តូច​មួយ​នៃ​ការ​បង្កើត​ថ្មី​, ] ការ​ចាប់​ផ្តើ​ម​នៅ​ក្នុង​ឆមាស​ទី​ពីរ​នៃ​សតវត្សរ៍​ទី 18 នេះ​។ ដោយ​ទសវត្ស​ឆ្នាំ 1830 ការ​កើន​ឡើង​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ប​ច្ចេ​ក​វិទ្យា​ដ៏​សំខាន់​:
  • វាយនភ័ណ្ឌ - វិល​កប្បាស Mechanised ដើរ​ដោយ​ចំហាយ​ទឹក​ឬ​ទឹក​បាន​កើន​ឡើង​ទិន្នផល​នៃ​កម្មករ​និយោជិត​ដោយ​កត្តា​ នៃ​ប្រហែល 1000. loom អំណាច​មួយ​ដែល​បាន​កើន​ឡើង​ទិន្នផល​នៃ​កម្មករ​និយោជិត​ដោយ​កត្តា​នៃ​ចំនួន​ ជាង 40 ។ នេះ​បាន​បង្កើន​ផលិតភាព gin កប្បាស​ពូជ​យក​ចេញ ពី​កប្បាស​ដោយ​កត្តា​នៃ 50 ។ ការ​កើន​ឡើង​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​ក្នុង​ការ​ផលិតភាព​ក៏​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ការ​ វិល​និង​ការ​ត្បាញ​រោមចៀម​និង​អំបោះ​ធ្មៃ​, ប៉ុន្តែ​ពួក​គេ​មិន​មែន​ជា​ការ​ដ៏​អស្ចារ្យ​ដូច​ជា​នៅ​ក្នុង​កប្បាស​។ 
  • អំណាច​ចំហាយ - ប្រសិទ្ធភាព​របស់​ម៉ាស៊ីន​ចំហាយ​ទឹក​បាន​កើន​ឡើង​ដូច្នេះ​ថា​ពួក​គេ​បាន​ ប្រើ​រវាង​មួយ​ភាគ​ប្រាំ​និង​មួយ​ភាគ​ដប់​និង​ប្រេង​ជា​ច្រើន​ដូច​ជា​។ ការ​សម្របសម្រួល​នៃ​ម៉ាស៊ីន​ចំហាយ​ស្ថា​នី​ទៅ​នឹង​សំណើ Rotary នេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពួក​គេ​ដែល​សមរម្យ​សម្រាប់​ការ​ប្រើ​ឧស្សាហកម្ម​។ ម៉ាស៊ីន​សម្ពាធ​ខ្ពស់​មាន​អំណាច​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​មាន​ទំ​ង​ន់​សមាមាត្រ​ធ្វើ​ឱ្យ​វា​សម​ស្រប​សម្រាប់​ការ​ដឹក​ជញ្ជូន​។ អំណាច​ចំហាយ​ទទួល​ការ​ពង្រីក​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​បន្ទាប់​ពី 1800 ។
  • ការ​ធ្វើ​ដែក - ជំនួស​នៃ ខូ សម្រាប់​ធ្យូង​បាន​ទម្លាក់​យ៉ាង​ខ្លាំង​តម្លៃ​ប្រេង​ឥន្ធនៈ​សម្រាប់​ជាតិ​ដែក​ជ្រូក​និង​ផលិតកម្ម​ដែក​សន្លឹក​ស្តែ​ង​។ ការ​ប្រើ​ខូ​ក៏​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​តាំង​ចង្ក្រាន​ឡ​ផ្ទុះ​ធំ ] ជា​លទ្ធផល​នៅ​ក្នុង​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ខ្នាត​។ នេះ​ជា​ស៊ីឡាំង​ផ្លុំ​ដែក​វ​ណ្ណះ​ត្រូវ​បាន​ប្រើប្រាស់​ដំបូង​នៅ​ក្នុង 1760. ក្រោយមក​ត្រូវ​បាន​គេ​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​ដោយ​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​វា​ពីរ​ដង​សម្ដែង​ ដែល​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ខ្ពស់​ជាង​សីតុណ្ហភាព​ឡ​។ នេះ​ជា ដំណើរ​ភក់ ផលិត​ដែក​ថ្នាក់​រចនាសម្ព័ន្ធ​នៅ​តម្លៃ​ទាប​ជាង forging finery ។ នេះ​ជា រោង​ម៉ាស៊ីន​កិន​រមៀល គឺ​ដប់ប្រាំ​ដង​លឿន​ជាង hammering ជាតិ​ដែក​ធ្វើ​។ ] ការ​ផ្ទុះ​ក្តៅ (1828​) បាន​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ប្រសិទ្ធិ​ភាព​ក្នុង​ការ​ផលិត​ប្រេង​ដែក​នៅ​ខាង​ក្រោម ទសវត្សរ៍​មក​ហើយ​។

មូលហេតុ


តំបន់ ផលិតផល​ក្នុង​ស្រុក​សរុប ក្នុង​មួយ capita បាន​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​តិច​តួច​ណាស់​សម្រាប់​ភាគ​ច្រើន​បំផុត​នៃ​ប្រវត្តិ​សា​ ស្រ្ត​មនុស្ស​មុន​ពេល​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​។
មូលហេតុ ​នៃ​បដិវត្តន៍​ឧស្សាហកម្ម​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​មាន​ភាព​ស្មុគស្មាញ​ហើយ​នៅ​តែ​ ប្រធាន​បទ​មួយ​សម្រាប់​ការ​ជជែក​ពិភាក្សា​គ្នា​ដោយ​មាន​អ្នក​ប្រវត្តិ​សា​ ស្រ្ត​មួយ​ចំនួន​ជឿ​បដិវត្តន៍​នេះ​គឺ​ការ​កើនឡើង​នូវ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូ​រ​ សង្គម​និង​សា​្ថា​ប័​ន​នាំ​យក​មក​ដោយ​ចុង​បញ្ចប់​នៃ​មួយ សក្ដិភូមិ ក្នុង ប្រទេស​អង់គ្លេស បន្ទាប់​ពី ស​ង្រ្គា​ម​ស៊ីវិល​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស នៅ​ក្នុង​សតវត្ស​ទី 17 នេះ​។ ក្នុង ​នាម​ជា​អ្នក​ត្រួត​ពិនិត្យ​ព្រំដែន​ជាតិ​បាន​ក្លាយ​ជា​ប្រសិទ្ធិ​ភាព​ បន្ថែម​ទៀត​, ការ​រីក​រាល​ដាល​នៃ​ជំងឺ​នេះ​បាន​ថយ​ចុះ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដោយហេតុនេះ​ការ​ការពារ ​ការ ឆ្លង​រា​ត​តត ជា​ទូទៅ​នៅ​ក្នុង​ដង​មុន​។ ] ភាគរយ​នៃ​កុមារ​ដែល​បាន​រស់នៅ​ទារក​កន្លង​មក​បាន​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ខ្លាំង​ដែល​នាំ​ឱ្យ​កម្លាំង​ពលកម្ម​មួយ​ធំ​ជាង​នេះ​។ នេះ ឯក​រ​ភ​ជប់ ចលនា​និង អង់​គ្លេ​ស​បដិវត្តន៍​កសិកម្ម បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ផលិតកម្ម​ស្បៀង​កាន់​តែ​មាន​ប្រសិទ្ធិ​ភាព​និង​មិន​សូវ​ ពឹងផ្អែក​លើ​កម្លាំង​ពលកម្ម​បង្ខំ​ឱ្យ​ប្រជាជន​ដែល​លើស​ដែល​អាច​រក​ឃើញ​ទៀត​ ទេ​ការងារ​ក្នុង​វិស័យ​កសិកម្ម​ទៅ​ជា ឧស្សាហកម្ម​ខ្ទម ឧទាហរណ៍ តម្បាញ និង​នៅ​ក្នុង​រយៈ​ពេល​វែង​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ទីក្រុង​និង​ថ្មី ការ​អភិវឌ្ឍ រោងចក្រ] បាន ពង្រីក​អាណានិគម នៃ​សតវត្ស​ទី 17 ជា​មួយ​នឹង​ការ​អភិវឌ្ឍ​របស់​កា​ពាណិជ្ជកម្ម​អន្តរជាតិ​ការ​បង្កើត ទីផ្សារ​ហិរញ្ញវត្ថុ និង Accumulator នៃ រដ្ឋធានី គឺ​ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ផង​ដែរ​ថា​ជា​កត្តា​ជា​គឺ​ជា បដិវត្តន៍​វិទ្យា​សា​ស្រ្ត នៃ​សតវត្ស​ទី 17 ។

1 comment:

  1. អត់សូវយល់ពីមូលហេតុ??

    ReplyDelete